☁️ Şafii Namaz Sünnet Ve Farzları

58xpk. Vaktin girmiş olması, namazın şartlarındandır. Namaz vakitleri şöyledir1- Sabah namazının vakti; Fecr-i sadık’ın doğuşu ile başlar, güneşin doğuşuna kadar devam Öğle namazının vakti; zeval ile yani güneşin tepeden, batıya doğru kaymaya başlamasıyla başlar ve -istiva zamanındaki gölge hariç- her şeyin gölgesi kendi boyu miktarı uzadığı zamana kadar devam İkindi namazının vakti; öğle namazının vaktinin sona erdiği andan başlar ve güneşin batışına kadar devam Akşam namazının vakti; güneşin tam olarak batmasıyla başlar ve Şafak-ı ahmer’in kırmızı şafakın kaybolmasına kadar devam Yatsı namazının vakti; akşam namazının vaktinin çıkmasıyla başlar, Fecr-i sadık’ın doğmasına kadar devam vakit namaz ve sünnetleriGünde beş vakit farz namaz vardır. Sabah namazının farzı 2, öğlenin 4, ikindinin 4, akşamın 3, yatsının da 4 beş vakit namazın farzları ile birlikte kılınan ve “Revatib” denilen sünnet namazlar da vardır. Bunlar, “Müekked” ve “Gayr-ı müekked” olmak üzere iki çeşittir. Müekked sünnetler on rekât olup şunlardır1- Sabah namazının farzından önce iki Öğle namazının farzından önce iki, sonra da iki Akşam namazının farzından sonra iki Yatsı namazının farzından sonra iki müekked sünnetler de şunlardır1- Öğle namazının farzından önce iki, sonra da iki İkindi namazından önce dört rekât. Bunları, ayrı ayrı olarak, ikişer rekât halinde kılmak Akşam namazının farzından önce iki Yatsı namazının farzından önce iki namazının farzı ve sünnetleri kılındıktan sonra, vitir namazı kılınır. Vitir namazının en azı bir, en çoğu da on-bir rekâttır. Her iki rekâtte bir selam verip, en son bir rekât daha kılıp selam vermek efdaldir. Üç rekât olarak kılmak için; evvela iki rekât kıldıktan sonra selam verip, sonra bir rekât kılmak vakitlerNafile namaz kılmanın mekruh olduğu vakitler şunlardır1- Sabah namazını kıldıktan sonra, güneş doğuncaya Güneş doğduktan sonra, bir mızrak boyu yükselinceye İstiva vaktinden yani güneşin, semanın ortasında olduğu vakitten, öğle namazı vakti girinceye kadar. Fakat Cuma günü, bu vakitte nafile namaz kılmak, mekruh İkindi namazını kıldıktan sonra, güneş sararıncaya Güneşin sarardığı andan, batıncaya vakitlerde, sebebi kendisinden sonra olan nafile namaz kılmak tahrimen mekruhtur. Bu vakitlerde, sadece kaza namazı ve sebebi kendisinden önce olan nafile namazlar kılınabilir. Mesela camiye giren kimse, “Tehiyyet-ül-mescid” namazı kılabilir. Çünkü bunun sebebi olan camiye girmek, kendisinden öncedir. Mekke-i mükerremede ise, nafile namaz kılmanın mekruh olduğu vakit yoktur. Abdest alma şekli mezheplere göre değişiklik gösteriyor. Mezheplere göre tek tek abdest nasıl alınır açıklayacağız. Bu yazımızda Şafi mezhebine göre abdest nasıl sorusunun cevabını bulabilirsiniz. Peki şafi mezhebine göre abdestin farzları nelerdir? Detaylar haberimizde… Abdestin İhtilâf Edilen Farzları Fakihler niyet, tertip, peşi peşine yıkama ve ovmanın vacipliğinde ihtilâf ettiler. Hanefîlerin dışındakiler niyetin farz olduğunu söyler. Niyet Lügatte niyet, kalp ile kasıttır, dil ile alâkası yoktur. Şer’an, abdestli kimsenin farzın edasına veya hades hükmünün kaldırılmasına ya da kendisi için taharet gerekenin mubah hâle getirilmesine niyet etmesidir. Abdest alanın “Abdestin farzlarına niyet ettim.” demesi gibi. Hanefîler dediler ki1 Sevap elde edilmesi için abdest alanın niyetle başlaması sünnettir. Kişinin hadesin kaldırılmasına ya da namaz kılmaya, abdeste veya emre uymaya niyet etmesidir. Mahalli kalptir. Kalp ve dil fiilini birleştirmek için dili ile söylerse bu da müstehaptır. Niyetin farz olmadığını söylemeleri, serinlenmek için abdest alanın, yüzmek, temizlenmek veya boğulanı kurtarmak vb. için suya girenin abdestinin sahih olacağı sonuçlarını doğuruyor. Bu görüşleri için şu delilleri getirdiler Kur’an’da zikredilmemiştir Abdest ayeti sadece, üç organın yıkanması ve başın meshini emretmiştir. Ahad hadisi ile niyeti şart koşma Kitab’ın nassına ziyadedir. Onlara göre de Kitab’a ziyade nesh sayılır, Ahad ile nesh sahih olmaz. Sünnette de geçmemiştir Bilmediği hâlde, Peygamber asm bedeviye niyeti öğretmemiştir. Niyet teyemmümde farzdır, çünkü toprakladır, hadesi de asaleten gidermez, sadece suya bedeldir. Diğer taharetlere kıyas Abdest su ile taharettir; necasetin giderilmesinde olduğu gibi onda da niyet gerekmez. Setr-i avret gibi, namazın diğer şartlarında da niyet gerekmiyor, zimmî kadının Müslüman kocasına helâl olması için hayızdan yıkanması da gerekmemektedir. Abdest namaz için vesiledir. Bizzat maksut değildir; niyet ise maksatlarda istenen bir şarttır, vesilelerde değil. Hanefîlerin dışındaki fakihlerin cumhuruna göre, ibadetin veya Allahutealâ’ya kurbet kastının gerçekleşmesi için abdeste niyet şarttır.2 Yeme, içme, uyku vb. gibi ibadet dışında olan şeyler için alınan bir abdestle namaz sahih olmaz. Şu delilleri ileri sürdüler Sünnet Peygamber asm’ın hadisi “Ameller ancak niyetlere göredir. Ve kişi için ancak niyeti vardır.”3 Yani şer’an kabul edilen ameller niyetle olur. Abdest ameldir; şer’an ancak niyetle bulunabilir. İbadette ihlasın gerçekleştirilmesi Allah Tealâ, “Dinde ihlâsla Allah’a ibadet etmekle emrolundular.” buyurdu. Abdest de emredilen bir ibadettir. Allahuteâla’ya ancak halis bir niyetle tahakkuk eder. Çünkü ihlâs kalbin amelidir, o da niyettir. Kıyas Namazda ve namazın mübahlığı için teyemmümde şart olduğu gibi abdestte de niyet şarttır. Abdest maksudun vesilesidir, o maksudun hükmünü alır. Allah Tealâ, “Namaza kalktığınızda yüzünüzü yıkayın.” buyurdu. Bu da gösteriyor ki abdest, namaz için emredilmiştir. İstenen, namaz için azaların yıkanmasıdır, o da niyetin manasıdır. Niyetle İlgili Bazı Meseleler Geçen bahisten niyete bağlı olan bazı meseleler çıkmaktadır4 Hakikati Lügat olarak kasıt, şer’an bir şeyin fiiline mukterin bitişik olarak kastedilmesi demektir. Hükmü Cumhura göre vacip, Hanefilere göre müsehaptır. Niyetten kasıt İbadeti, âdetten ayırmaktır veya derecesinin ayrılması, yani bazı ibadetlerin bazılarından ayrılması; namaz gibi. Onun için bazen farz olur, bazen de nafile. Şartı Niyet edenin Müslüman olması, temyizi ve niyet edilen şeyi bilmesi ve ona ters olan bir şeyi yapmaması; hükmen ona başlayıp abdestten başka bir işle meşgul olmamalı, niyet muallakta kalmamalıdır. “İnşaallahu tealâ,” dediğinde ta’lik kastetse veya mutlak olarak söylese sahih olmaz, teberrük kastetse sahih olur. Hanefi’lerin dışındakiler, idrarını tutamayan ve sürekli hadesi olan için namaz vaktinin girmesini şart koştu; çünkü tahareti özür dolayısıyladır ve bu taharetin yapılması zarurettir. Teyemmüm gibi vakitle mukayyet olur. Mahalli Kalptir. Niyet kasıttan ibarettir, kastın mahalli de kalptir. Dili ile söylemese de kalbi ile itikat ettiğinde yeterli olur. Niyet kalbinden geçmezse, meydana gelen fiil onun için yeterli olmaz. Malikîlerde evlâ olan niyetin dille söylenmesini terketmektir. Şafiilerde ve Hanbelîlerde ise, söylenmesi sünnettir. Ancak, Hanbelîlerde, gizlice söylenmesi müstehaptır, açık söylenmesi ve tekrarı mekruh olur. Şekli Tahareti ile, ancak onunla mubah sayılan, namaz, tavaf, Mushafı tutmak gibi bir şeyin mübahlığını kasteder ve küçük hadesin, yani azalardaki mevcut yasağın kalkmasına niyet eder. Yani niyetin şekli; hadesin kaldırılmasına ya da hadesten taharete niyet etmektir. Hangisine niyet etse yeterli olur. Çünkü maksuda niyet etmiş olur. Amaç hadesin kalkmasıdır. Niyetin vakti Hanefîler dediler ki Bütün fiilinin kurbiyet ibadet olması için vakti istincadan öncedir. Hanbelîler, “Niyetin vakti abdestteki ilk vacip yani besmele anıdır” dediler. Malikîlere göre niyetin vakti yüzü yıkama anıdır. Taharetin başı olduğuna dair de bir delil vardır. Şafiîler, yüzden bir bölümün ilk yıkanışı anıdır, dediler. Onlara göre namazda olduğu gibi, niyetin ilk farzla beraber olması için yüzün ilk yıkanışıyla beraber olması vaciptir. Taharetin sünnetleri ve farzlarına şamil olması için ellerin yıkanmasından önce niyet müstehaptır. İkisinde de sevap alır. Az bir vakit taharetten önce olursa caizdir, zaman uzarsa caiz olmaz. Niyetin, abdestin evvelinde niyet ettikten sonra hatırdan çıkmış olması ve unutulması zarar vermez. Çünkü namaz ve oruç gibi, niyet şartı getirilen bir şey unutulma ile iptal olmaz. Rafd terk ve ibtal böyle değildir, yani abdest anında, aldığı kısmı, kalbiyle “abdestimi iptal ettim demesi” gibi bir iptal böyle değildir. Bu, niyeti iptal eder. Şafiîler ve Hanbelilere göre abdest alan niyeti abdest azalarına bölebilir. Her azayı yıkarken ondan hadesi kaldırmaya niyet eder. Çünkü abdestte yapılan fiilleri bölmek caizdir. Aynı şekilde niyetin de abdestin fiillerine bölünmesi caiz olur. İbni Rüşd’ün nezdinde azhar olan görüşün aksine Malikîlerde mutemet olan, niyetin azalara bölünmesinin caiz olmadığıdır. Bu her azaya -abdesti tamamlamayı kastetmeden- hususî niyet edip sonra aklına geldikçe sonrakini yıkama şeklindedir. Abdesti hemen tamamlama kastı ile niyeti azalara taksim ederse bu caiz olur. Bu noktada da Malikîler Şafiî’lerle ve Hanbelîlerle birleşmiş oluyor. Netice olarak, âlimler teyemmümde niyetin vacip olduğunda ittifak ettiler. Tertip sıra ile Yapma Tertip Kur’an nassında varit olduğu gibi abdest azalarının ardarda, yani önce yüzün, sonra kolların yıkanması, sonra başın meshedilmesi, sonra da ayakların yıkanmasıdır. Vacip olup olmaması konusunda fakihler ihtilaf etmişlerdir.5 Hanefîler ve Malikîlere göre Tertip farz değil, sünnet-i müekkededir. Allahutealâ’nın zikrettiği gibi ve sağdan başlar. Çünkü varit olan Kur’an nassı, abdestin farzlarını sayarken farzları vav harfiyle atfetmiştir. Bu vav da sadece mutlak bir toplamı ifade eder. Bu da tertibi gerektirmez. Eğer tertip istenecek olsaydı, “fâ” ya da “sümme” edatları ile atfederdi, “feğsilû” -yıkayın- ayetindeki fa harfi bütün uzuvlar edatları hakkında takip ifâde eder. Hz. Ali, İbni Abbas ve İbni Mesud’dan, tertibin vacip olmadığına delâlet eden rivayetler vardır. Hz. Ali dedi ki Hangi uzvumla başladığıma aldırmam. İbni Abbas da dedi ki Ellerden önce ayaklarla başlamada bir beis yoktur. İbni Mesud da şöyle dedi Abdestte ellerinden önce ayaklarınla başlamakta bir beis yoktur.6 Şafiîler ve Hanbelîlere göre Tertip abdestte farzdır, gusülde değildir. Delilleri emredilen abdesti açıklayan Peygamber asm’in fiili7 ve Hz. Peygamberin haccındaki “Allah’ın başladığı ile başlayın.”8 sözüdür. İbret lafzın umumunadır. Abdest ayetinde de tertibin istendiğine delâlet eden bir karine vardır; Allah Telalâ, meshedilen uzvu yıkananlar arasında zikretmiştir. Arap, hemcinsleri ayırmaz, yaran olmadıkça eş kelimeleri birbirinden ayırmaz. O da burada tertiptir. Çünkü, sünnetlerine dair bir şey zikredilmemesinden, ayetin vacip abdestin açıklaması olduğu anlaşılıyor. Ayrıca namazın rükünleri arasındaki tertibe de kıyas edilir. Gerekli tertibi ters çevirip ayaklan ile başlayıp yüzü ile bitirse, sadece yüzünü yıkadığı sahih olur. Sonra da şer’î tertibe göre gerisini tamamlar. Tertip, farzlar arasında gereklidir. El ve ayakların sağ veya solunda tertip vacip değildir. Sadece menduptur. Çünkü Kur’an’daki çıkış noktalan aynıdır. Allahuteala “elleriniz… ayaklarınız…” buyurdu. Fakihler iki eli bir uzuv, iki ayağı bir uzuv sayarlar. Aynı uzuvda tertip vacip olmaz. Ali ve İbni Mesud’un yukarda geçen sözünden maksat da budur. Ahmed dedi ki Ancak, sağdan önce sol uzvun yıkanabileceğini kastettiler, çünkü Kitap’taki çıkış noktaları aynıdır; sağdan başlanacağına dair bir işaret yoktur. Namaz şöyle kılınırAyakta; başparmak, kulak memesinin hizasına gelecek şekilde eller, kıbleye karşı açık tutularak kaldırılır ve niyet etmekle beraber “ Allah-ü Ekber” diyerek tekbir getirilir ve eller göğsün altında, göbeğin az yukarısında hafif sola doğru bağlanır. Sonra Euzü-Besmele çekmeden, “Veccehtü” duası okunur. Euzü-Besmele çektikten sonra okunmaz. Sonra Euzü-Besmele çekilerek Fatiha suresi okunur. Besmele, Fatiha'dan bir ayettir. Onu okumak da farzdır. Cemaatle kılınsın, yalnız kılınsın; bütün namazlarda Fatiha'nın tamamını okumak farzdır. Sonra, bir sure veya ayet okunur. Birinci rekâtta okunan surenin ikinci rekâtta okunan sureden uzun olması ve Kur’an-ı kerimde, sıra bakımından ondan önce olması sünnettir. Sure, sadece ilk iki rekâtta okunur. Sonra eller kaldırılır ve tekbir getirilerek rüku'a varılır. Rükuda, sırt, boyun ve baş aynı hizada tutulur. Dizler kırılmadan bacaklar düz tutulur. Dizleri tutarken parmaklar açık tutulur. Rükuda üç kere, “Sübhane Rabbiyel azim ve bihamdihi...” denir. Sonra yine eller kaldırılarak itidal yapılır. Yani, “semiallahü limen hamidehü...” diyerek doğrulmaya başlanır. Tam olarak doğrulunca “Rabbena lekel hamdü. efdali şöyledir Rabbena lekel hamdü hamden kesiren tayyiben mübareken fihi..” denir. Sonra tekbir getirilir ve secdeye varılır. Şu 7 uzuv üzerinde secde edilir. Bunlar Alın, burun, iki diz, iki avucun içi ve iki ayağın parmaklarının içleri. Önce dizler, sonra eller sonra da alın ve burun yere konur. Secdede üç defa “Sübhane Rabbiyel a’la ve bihamdihi...” denir. Sonra tekbir getirilerek baş secdeden kaldırılır ve oturulur. İki secde arasında “İki secde arasında “Rabbiğfir li verhamni vecburni ver-zukni vehdini ve afini ve’fu anni” duasını okur. Meali Ya Rabbi! Günahlarımı bağışla, bana rahmet eyle, eksiklerimi kapat, bana rızık ver, bana hidayet nasib eyle, bana afiyet ver ve beni affeyle. Buna, “el-cülusu beynes-secdeteyn” iki secde arasındaki oturuş, denir. Sonra ikinci kere aynı şekilde tekbir getirilerek secde edilir. Sonra tekbir getirilerek ikinci secdeden kalkılıp, az oturulur, buna da “Cülus-ul-istiraha” istirahat oturuşu, denir. Sonra ayağa kalkılır. İkinci rekâtte Fatiha ve sure okunur. Rüku ve secdeler yapılır ve oturulur. Bu oturuşta birinci Tâhiyyat okunur Namaz üç veya dört rekâtsa;ve üçüncü rekâte kalkılır. Üçüncü rekâte kalkarken eller kaldırılır. Üçüncü ve dördüncü rekâtta sadece Fatiha okunur, sure okunmaz. Son rekâtta, otururken son Tahiyyat okunur. Tahiyyatta; salevat-ı şerifeyi “Allahümme salli ala Muhammed'e kadar" okumak farz, kalanını okumak sünnettir. NOT Sabah namazının ikinci rekatı ve akşam namazının üçüncü rekatında Tahiyyat ve salevat-ı şerifeyi “Allahümme salli ala Muhammed'e kadar" okumak farz, kalanını okumak sünnettir. Sonra; önce sağa, sonra da sola selam verilir. Bütün oturuşlarda sağ ayak dikilir ve sol ayak yatırılarak üstünde oturulur. Bu oturuşa “İftiraş” denir. Sadece son oturuşta, sağ ayak dikilir ve sol ayak, sağ ayağın altından çıkarılır. Bu oturuşa da “teverrük” denir. Sabah namazının son rekâtında rükûdan kalktıktan sonra, eller kaldırılarak kunut okunur. Kunut, ayrıca Ramazan ayının ikinci yarısından itibaren ayın sonuna kadarki vitir namazlarının son rekâtlarında de okunur. Şafi Mezhebinde Namazın Kılınış Şekli Şafi Mezhebine Göre Sabah Namazının Farzı 2 Rekat Şafi Mezhebine Göre Öğle-İkindi ve Yatsı Namazının Farzı 4 Rekat • Kamet • Niyet edilir • Tekbir • Veccehtü duası • Euzü-besmele • Fatiha • Bir namaz suresi • Tekbir • Rüku • Doğrulunca Tekbir alınır • Secde • Ara oturuş • Secde • Besmele • Fatiha • Bir namaz suresi • Tekbir • Rüku • Doğrulunca Tekbir alınır • Secde • Ara oturuş • Secde • Tahiyyat • Besmele • Fatiha • Bir namaz suresi • Tekbir • Rüku • Doğrulunca Tekbir alınır • Secde • Ara oturuş • Secde • Besmele • Fatiha • Bir namaz suresi • Tekbir • Rüku • Doğrulunca Tekbir alınır • Secde • Ara oturuş • Secde • Tahiyyat • Allahümme salli, Allahümme barik • Sağa ve sola selam Şafii Mezhebine Göre Akşam Namazının Farzı 3 Rekât • Kamet • Niyet edilir • Tekbir • Veccehtü duası • Euzü-besmele • Fatiha • Bir namaz suresi • Tekbir • Rüku • Doğrulunca Tekbir alınır • Secde • Ara oturuş • Secde • Besmele • Fatiha • Bir namaz suresi • Tekbir • Rüku • Doğrulunca Tekbir alınır • Secde • Ara oturuş • Secde • Tahiyyat • Besmele • Fatiha • Tekbir • Rüku • Doğrulunca Tekbir alınır • Secde • Ara oturuş • Secde • Tahiyyat • Allahümme salli, Allahümme barik • Sağa ve sola selam Şafii Mezhebinde Sünnet Namazların kılınış Şekli Açıklama Sünnet namazlar 2’şer rekat olarak kılınması efdaldir. Şafi Mezhebine Göre İki Rekât Sünneti Namazının Kılınması Şafi Mezhebine Göre Vitir Namazının Kılınması AÇIKLAMALAR 1- Sabah Namazında 2. rekatta rüukudan doğulunca sonra eller açılarak kunut duası okunur ve secdeye gidilir. 2- Sabah Namazı 2 rekat olduğu için, 2. rekat, 4. rekat gibi kılınır 3- Akşam Namazı 3 rekat olduğu için, 3. rekat, 4. rekat gibi kılınır 4- İlk Tahiyyattan sonra, Allahumme salli ala seyyidinâ Muhammedin abdike ve rasuliken-nebiyyil-ümmi 5- Son Tahiyyatta; "Allahümme salli ve barik"ten sonra "rabbena atina" ve "rabben ığfirli" duaları okunabilir

şafii namaz sünnet ve farzları